Đi làm mà bị quỵt lương thì phải làm sao

 Đi làm mà bị quỵt lương thì phải làm sao?

Tháng 1 năm 2013, mình tốt nghiệp ĐH, sau đó ăn dầm nằm dề trong KTX tới tận tháng 6, lúc đi buổi khỏi KTX thì mình mới lọ mọ đi tìm việc. Công việc đầu tiên của mình cũng khá là xàm lông, nhưng lương cũng đủ trả tiền trọ, ăn uống xăng xe. Lúc đó mình chỉ cần tìm việc gì mà lương hơn 2.3tr là mình đủ sống. Công việc đầu tiên đó trả tận 3.5tr. Okay, làm được 1 tháng tới ngày nhận lương thì bị đuổi. May vãi, vừa đúng lúc nhận được tiền, không cần chờ thêm. Mình cũng muốn nhận xong lương thì nghỉ chết mẹ chứ sợ nó quỵt, công ty không khác gì đa cấp, lừa đảo, rất sợ hãi.

Công ty thứ 2 mình làm thì to hơn, đỡ bất an hơn. Mà lương cao lắm, tận 2.4tr. Đi bán ô tô, target mỗi tháng phải 2 tỷ. Nếu đạt target thì nhận hoa hồng 5%, không đạt target thì chỉ nhận được lương cứng là 2.4tr đó. Mình làm được 1 tháng thì bán được 1 chiếc giá 500tr, cho 2 ông bà bác sĩ đã về hưu. Mình nghĩ lý do mình bán được là do mình nói giọng Huế, và ông bà cũng là người Huế nên có vẻ ông bà tin tưởng mình. Hồi đó mình đi làm mỗi ngày phải gọi điện cho khách hàng mời mua xe mà mình mệt lắm, con mẹ chủ con bảo do mày nói giọng Huế không ai hiểu nên không bán được đó. Mình rất là offensive. Sau 1 tháng không đạt target mình bị đuổi việc, nhưng không được nhận lương. Ngày trả lương hàng tháng là ngày 15, nghĩa là đi làm hết tháng rồi phải chờ tới nửa tháng sau mới có tiền ngáp ngáp. Hồi đó mình bị đuổi không được nhận lương, mình chỉ xin số điện thoại của chị nhân sự. Tới ngày trả lương mình nhắn tin, gọi điện cho chị ấy. Chị ấy chỉ trả lời lại là đang chờ sếp ký, chờ miết thêm 2 tuần nữa mới được ký và được nhận tiền. Lý do con mẹ chó sếp chết tiệt chưa ký ngay là do mình mới nghỉ đây là đòi lương gì sớm. Từ đó mình nhận ra, mình khó mà kiếm được miếng ăn chắc chắn nếu phải làm việc cho mấy cái kiểu công ty gia đình như này. Vậy nhưng vô SG cũng dính lại.

Công việc đầu tiên ở SG cũng khá nhàn hạ và chán ngắt. Nhưng cuộc sống ở SG thì lại đắt đỏ hơn, công việc đầu tiên lương tháng 3.6tr. Coi như là tạm đủ sinh tồn đi, cũng có thưởng tháng 12, thưởng Tết, lì xì đầu năm, nhưng vẫn không đủ sống. Mới ra Tết đi làm 1 tuần mình nghỉ luôn, tất nhiên là không bị quỵt đồng lương thưởng nào, đó là lý do tại sao người người nhà nhà ở VN luôn để dành tới sau Tết mới nghỉ việc.

Sau đó mình thất nghiệp 3 tháng, hít không khí không đủ để sống, phải ăn phải uống mới sống được. Thế là lại mò đi xin việc, làm cái việc quần què cho 1 ông chủ người Hàn Quốc, làm được 3 tháng lại bể. Ông chủ thanh lý hết đồ bỏ về Hàn Quốc, còn nhân viên thì chạy thục mạng tới nhà ông chủ thuê canh me lấy lương chứ không sợ ổng quỵt. Ổng không quỵt, nhưng ai cũng lo ngại, lương mọi người cộng lại chắc mấy chục triệu, trong khi tiền cọc căn nhà ổng đang thuê phải mấy trăm triệu, ổng trả nhà lấy lại cọc cũng đủ trả lương, nhưng ổng không có niềm tin của nhân viên, ổng mà cao chạy xa bay cũng không ai bắt được. Hôm cả bọn nhắn tin kéo nhau tới đòi lương là nhờ cô giúp việc báo, bảo là ông chủ dọn hết đồ kêu xe tải tới chở đồ đi hết rồi, mọi người tới gấp. Lúc tới thì ông chủ tức giận, kêu là hẹn mai mới trả sao giờ đã tới rồi, sợ tao quỵt lương à. Bọn tao sợ thiệt, làm ơn trả dùm. Thế là ổng trả hết lương, xong còn mời cả bọn đi ăn 1 bữa no nê ở nhà hàng Hàn Quốc nữa. May quá, không bị quỵt lương, nhưng cũng bị kéo dài tới tận lúc ổng ra đi mới chịu trả lương. À lương lúc đó 6tr nha.

Lại tới chuỗi ngày thất nghiệp, xong rồi lại có việc lại, lại làm cho cái công ty gia đình quần què khác nữa. Lương 6.5tr, làm được 4-5 tháng gì đó lại bị đuổi việc, lý do là chửi sếp, mà thôi cái công ty đó tao chửi hết chứ chửi mỗi sếp là may. Nhưng nhân viên ở đó vui lắm, nghỉ việc rồi nhưng cả bọn thỉnh thoảng vẫn hẹn nhau đi ăn đi nhậu tới tận lúc mình đi Mã còn hẹn đi chia tay cơ mà. Bị đuổi thì không làm nữa có gì đâu, nhưng mà lương thì tới tận ngày 10 mới trả, làm mình phải đói ngáp ngáp tận 10 ngày. Được cái chị nhân sự dễ thương, tại hội đồng nghiệp đáng iu mà, có lương cái là chị hú chạy lên nhận luôn ngay liền lập tức, xong cả bọn hào hứng đi nhậu.

Qua MobiFone làm thì làm gì có chuyện quỵt lương, chỉ sợ bị hụt tiền thưởng thôi, tại công ty làm ăn bê bát quá, dính scandal, mấy ông to ở trên ăn hết không kịp chùi mỏ, ở dưới nhân viên bị bóp đến đói khát, làm 2 năm mà nửa công ty nghỉ hết vì giảm lương thưởng, tới lúc mình nghỉ thì chắc cả công ty ai từng là đồng nghiệp cũ cũng nghỉ hết. Nhưng lương thưởng nhận đủ, mình nghỉ trúng đợt 30/4-1/5 nhận đầy đủ hết, hihi.

Qua Mã đi làm cho 1 công ty, nhưng được trả lương bởi agency headhunter, mình chẳng quan tâm mẹ gì đến thằng agency này hết, công việc của nó là gia hạn visa và trả đúng lương, đóng bảo hiểm cho mình. Tháng nào mà nó trả chậm, trả thiếu đồng nào là mình email chửi chết mẹ nó. Qua làm 6 tháng thì cả dự án được tăng lương 10%, nhưng mình không được tăng lương, mình quay về hỏi agency, agency báo cái đó confidential, mình quay lại hỏi công ty mình thì con mẹ sếp bảo HR sót danh sách tăng lương cho mình. Không rõ là sót thật, hay sếp viện cớ, nhưng sau khi mình phát hiện ra thì lương của mình cũng được tăng, chỉ chậm hơn những đứa cùng làm 1 tháng. 

Có dạo lương mình lên cao quá, bị áp mức thuế mới, thấy lương bị hụt mấy đồng mình email agency để hỏi, không được trả lời trong vòng 3 ngày, do con bé HR phụ trách mình nó nghỉ phép. Xong mình làm ầm ầm lên cái công ty nó. Xong sếp nó phải xử lý cho mình, mới bảo là mức thuế thay đổi tí thôi, tới lúc claim thuế lại nhận lại, khi đó mình mới yên. Làm được 1 năm với agency này, hết hợp đồng thì agency nó cũng đẩy mình qua agency khác. Mình cũng tiễn vong nó lẹ, mẹ làm ăn như lồn, xin thưa là nó cần mình hơn mình cần nó nhé. Số lương của mình đã bị cắt bớt 1 phần để trả cho agency đấy, job mình làm cũng nào cũng có tiền, còn agency thì nhiều như lá mùa thu mình thích chọn ai cũng được. Sau 1 năm, mình đổi agency nó làm ăn chuyên nghiệp hơn, lẹ làng trả lương đúng ngày, không thiếu, thủ tục giấy tờ cũng nhanh chóng. Có đợt nó giữ passport của mình 1 tháng để renew visa mà mình chửi quá trời, ai thử sống ở nước ngoài mà đi ra đường không có passport đi sẽ thấy bất an như nào, mình toàn sợ nó làm mất pp của mình ấy, thủ tục giấy tờ gì thì cũng giữ 1 tuần thôi.

Tới lúc mình không làm ăn với agency nữa, mà ký thẳng tới công ty đang làm, lương cao hơn và thủ tục cũng nhanh hơn, trình độ quản lý lên 1 tầm cao mới luôn, mà công ty mạnh có khác, làm chưa hết tháng đã được nhận lương rồi, công ty luôn luôn trả lương đúng hạn vào ngày 25 mỗi tháng. Thế mới nói, làm cho công ty lớn thì chỉ cần quan tâm đến việc đóng góp chất xám thôi, mấy cái việc lặt vặt cỏn con không cần phải lo, mất mẹ thời gian.

Qua Úc đi làm còn thích hơn, được trả hẳn lương hàng tuần, Chủ nhật làm xong là sáng thứ 2 nhận lương rồi, thuế gì cũng đi thẳng vào hệ thống trang web của chính phủ, muốn check lúc nào cũng được. Thế mà có bị quỵt lương không, xin thưa là có. Mẹ nó đi làm cả tuần, tới tuần sau mà thấy nó không trả lương là thấy điềm rồi, vậy là cũng phải vận dụng đủ thứ kiến thức pháp luật bên này để đòi lương cũng gian truân lắm.

Đợt vừa rồi mùa đông lên núi làm việc 4 tháng, nhưng mà do thời tiết nên ông chủ bà chủ làm ăn cũng thất bát lắm. Vấn đề là, mới lên làm tuần đầu tiên đã không trả lương đúng hạn rồi, còn trả thiếu nữa. Tới hôm trả lương thì kêu bị quên, lương 1000$ thì trả có 500$ kêu mai trả nốt. Mà tuần nào cũng thế, có hôm trễ 1-2 ngày, có hôm trễ cả tuần. Đi làm mà bất an chết mẹ, nhưng được cái nó zui, với lại trả lương trễ nhưng cuối cùng vẫn trả là được. Chỉ đến khi tới tuần cuối cùng, nghỉ làm tới cả 2 tuần rồi không thấy lương đâu, còn thêm phần bonus 2000$ cũng không thấy lương, chủ lặn mất tăm không trả lời gì luôn. Đến giờ này thì mới phải nhờ đến pháp luật.

Ở Úc có 1 cơ quan bảo vệ quyền lợi của người lao động, nếu chủ trả lương chậm quá 7 ngày có thể report được rồi, chỉ cần nắm thông tin về doanh nghiệp là report được, như là họ tên, địa chỉ, số điện thoại, mã số doanh nghiệp, payslip, hợp đồng lao động. Nó làm lẹ lắm, sau khi mình report xong là 2 ngày sau tiền lương về. Nhưng mà tiền bonus thì mãi không về, vì luật không bảo vệ khoản thu nhập này. Giờ đây mình phải nhờ đến luật sư, mà luật sư bên này đắt lắm, với cả theo đuổi 1 vụ kiện thì có 2 trường hợp hoặc là thắng hoặc là thua. Mình thì cũng muốn tiết kiệm chút tiền nên liên hệ mấy luật sư làm probono tư vấn, họ tư vấn kêu giờ mà họ xử lý đòi được khoản bonus đó thì họ sẽ tính phí 500$ còn không đòi được thì thôi miễn phí. 

Luật sư coi như là phương án cuối cùng rồi đó, nhưng trước đó mình có tìm hiểu thêm vài điều khác về luật lao động bên Úc này nữa, ví như chủ bắt buộc phải đóng BHXH cho nhân viên bằng 11% lương, chậm nhất là sau 6 tháng, và tất nhiên là chủ mình không đóng, nên mình có quyền report chủ. Trong quá trình tìm hiểu report cái này thì mình lại tìm được cái khác, gọi là phoenix activity business. Ông bà chủ trước khi quỵt nợ có đăng đàn trên FB là do làm ăn thất bát quá nên đóng cửa doanh nghiệp, nợ sẽ từ từ trả mong mọi người đừng lo. Nhưng ông bà chủ đóng cửa business này thì vẫn làm ăn ở business khác, lấy cớ đóng cửa để quỵt nợ đó gọi là hành động phượng hoàng. Mình copy luôn cái bài đó report luôn cho chính phủ. Lại sau 2 ngày, mình nhận tin nhắn của chủ sẽ trả số bonus đó cho mình sau 1 tuần, và bài post về việc đóng cửa doanh nghiệp cũng bị xoá đi. Mình kiên nhẫn chờ tới 2 tuần vẫn chưa thấy tiền về, đó khi mình đã nhận xong tư vấn của luật sư về quyền lợi của mình và những gì mình đã có thể làm được để đòi tiền rồi. Vậy nhưng, câu trả lời vẫn chưa chắc chắn.

Được cái là, ở bên Úc này, ở những cái town nhỏ có rất ít người dân, các doanh nghiệp nhỏ như của ông bà chủ cũng chỉ làm ăn loanh quanh với các cư dân trong vùng, mình nhảy vào ngay group facebook của community đó bóc phốt chủ của mình là sau 2 tháng rồi còn chưa trả lương cho mình. Bị cộng đồng chửi quá trời, mình post bài buổi sáng thì buổi chiều chủ đọc được bài post rồi chuyển trả nốt số tiền còn nợ mình rồi kêu mình xoá bài đi.

Mình nhận xong tiền rồi, thì sợ đéo gì nữa mà lo, mình block luôn chủ.

Vậy là sau chừng ấy năm đi làm, học được nhiều bài học xương máu về đồng tiền, mình vẫn không tránh khỏi việc sẽ gặp chuyện không may về tiền bạc.